01 września 2026

Odsłonięto tablicę upamiętniającą najstarszą wodzisławską legendę

Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej (TMZW) wraz z Wojewódzkim Szpitalem Chorób Płuc (WSCHP) w Wodzisławiu Śląskim przygotowało dla mieszkańców miasta nową atrakcję turystyczną i element małej architektury. Tablica pamiątkowa nawiązująca do najstarszej legendy wodzisławskiej o najeździe tatarskim z 1241 r. posadowiona została na pompowni wody WSCHP (dawnego sanatorium).

 

Zgodnie z przekazem legendy Dolina Zagłady Mongołów, w której w 1241 r. ponieśli klęskę najeźdźcy, znajdowała się w pobliżu źródełka Mozgołka (Mongołka). Źródło to zidentyfikował historyk Piotr Hojka, który m.in. wraz z geodetą Jarosławem Formalewiczem prowadził badania nad legendarnym Grodziskiem. Miejsce to, do którego odsyła nas legenda, nie było dotąd upamiętnione i z biegiem lat odeszło w zapomnienie. Jako Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej chcemy przywrócić je do zbiorowej pamięci mieszkańców Wodzisławia Śląskiego, ale i turystów odwiedzających miasto. Znajduje się ono w lesie pomiędzy Balatonem a ulicą Łużycką, przy Potoku Starowodzisławskim wypływającym z okolic Balatonu. Dawniej w pobliżu znajdowało się również Grodzisko Wodzisławskie i najprawdopodobniej osada tzw. „Stary Wodzisław”. W miejscu nieopodal grodu i osady w 1867 r. Eduard Brauns zainspirowany legendą wzniósł Basztę Rycerską. Zgodnie zaś z jej przekazem w 1241 r. Mongołowie, uderzając na dawny Wodzisław, ponieśli klęskę. Staraniem TMZW powstała także broszura, która dokładniej pod kątem historycznym próbuje analizować legendę. Po zidentyfikowaniu miejsca i tzw. „Doliny zagłady Mongołów”, kilka lat temu prezes TMZW Piotr Hojka podjął rozmowy z dyrektorem Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc panem Michałem Rupnikiem oraz sekretarz szpitala Izabelą Tomiczek. Dyrektor niezwykle przychylnie podszedł do tematu i wyraził zgodę na udostępnienie miejsca pod przyszłą tablicę pamiątkową TMZW.

 

Początkowo planowano tablicę kamienną, jednakże ze względu na koszty i walory edukacyjne dla turystów oraz mieszkańców zdecydowano się na wersję kolorową. Fundatorem tablicy zgodził się zostać pan Marcin Antończyk z Biura Reklamy Prymus w Wodzisławiu Śląskim, zaś jej montaż wykonał Zbigniew Bubak z TMZW.

 

Elementy takie jak ten mimo, że nawiązują tylko do legend, rozbudzają zainteresowanie regionem i naszą przeszłością. Pozwalają również najmłodszym pokoleniom na zetknięcie się z legendarnymi opowieściami o ziemi wodzisławskiej. Kraków ma smoka wawelskiego, Warszawa Syrenkę, Warsa i Sawę a my przekazywaną od dawna opowieść o najeździe tatarskim. Mamy nadzieję, że mieszkańcy inaczej spojrzą na to miejsce, przypomną sobie legendę i będą zastanawiać się ile w niej jest prawdy a ile fantazji” – mówi Piotr Hojka.

 

Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej chciałoby w przyszłości utworzyć dalszą część tzw. „szlaku tatarskiego”, nad którego realizacją – oprócz prezesa TMZW – pracują nasi członkowie Janusz Wawrzyczny i Jarosław Formalewicz.

 

Być może w przyszłości, dzięki wsparciu miasta i lokalnych przedsiębiorców, uda się rozbudować ten wyjątkowy szlak, a także upamiętnić w podobny sposób inne miejsca historyczne związane nie tylko z Grodziskiem. Z pewnością mogłyby one stanowić ciekawą atrakcję turystyczną Wodzisławia Śląskiego” – przekazuje Jarosław Formalewicz z TMZW.

 

W związku z wydarzeniem Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej wydało także publikację pt. „Między historią, tradycją i legendą ziemi wodzisławskiej”. Autorem broszury jest prezes TMZW Piotr Hojka, można ją nabyć w siedzibie TMZW „Art. Wladislavia”.

 

Za realizację niniejszego projektu składamy szczególne podziękowania dyrektorowi WSCHP Michałowi Rupnikowi, pani Izabeli Tomiczek oraz panu Marcinowi Antończykowi. Podziękowania składamy także członkom TMZW: Zbigniewowi Bubakowi, Jarosławowi Formalewiczowi, Piotrowi Sidorowi oraz prezesowi Piotrowi Hojce.

 

Dziękujemy Studiu Reklamy Prymus z Wodzisławia Śląskiego za ufundowanie tablicy dzięki któremu mogliśmy zrealizować nasz pomysł.

 

 

W spotkaniu udział wzięli prezes TMZW Piotr Hojka, Przewodniczący Rady Miasta Mariusz Blazy, radni Adam Króliczek i Krystian Brawański, prezes Odry Wodzisław Śląski Mariusz Adamczyk, prezes GRH Piechota Mariusz Chłapek, Marcin Antończyk fundator.

 

Towarzystwo Miłośników Ziemi Wodzisławskiej herb